Ale czy rezerwy obowiązkowe powinny być oprocentowane?
1️⃣ Jeśli cokolwiek miałoby się zmienić, powinno być to poprzedzone white paper z wyjaśnieniem plusów, minusów i implikacji. Przeanalizować trzeba także wpływ tej zmiany na poszczególne banki i ich przyszłą politykę (w oparciu o dane, nie o deklaracje).
2️⃣ Jakakolwiek zmiana powinna być zaanonsowana na etapie opracowywania „Założeń polityki pieniężnej na 2026 r”. Do tego przecież są! A nie do przepisywania w kółko tych samych pustych fraz.
3️⃣ Problemem nie jest oprocentowanie (bądź jego brak) rezerwy obowiązkowej, lecz fakt, że z powodu błędów w polityce pieniężnej, przez kolejne lata inflacja pozostaje wysoko, a stóp nie da się obniżać.
Dramat naszej sytuacji polega na tym, że RPP popełniła już tyle błędów, że zamiast zejść z inflacją grzecznie do celu i mieć już dużo niższe stopy.
🪵Ale najpierw RPP mówiła, że nigdy stóp nie podniesie, choć inflacja przekraczała systematycznie cel.
🪵Potem RPP zakochała się w 6.75, choć żadna analiza nie wskazywała, że to wystarczy. Decydowały sprawy niemerytoryczne, Sopot, te sprawy.
🪵Potem popełniono kolejny katastrofalny błąd we wrześniu i październiku 2023 roku: większość RPP uwikłała się w coś, od czego ma konstytucyjny obowiązek trzymać się z daleka. Brak obniżek przez następne półtora roku jest najlepszym dowodem na to, że tamta decyzja była błędna.
I teraz jesteśmy tam, gdzie jesteśmy.
W skrócie (i uproszczeniu!): polityka pieniężna w Polsce polega na tym, że RPP ogłasza, jakie stopy by chciała widzieć a potem NBP za pomocą operacji otwartego rynku ogłasza aukcje na przyjęcie lokat na tydzień. Ta ilość lokat powinna być na końcu taka, by stopa na aukcjach była (z grubsza!) zgodna z decyzją RPP. To się czasem określa mianem ściągania płynności, bo jeśli pieniądze leżą na kontach NBP to nie krążą po gospodarce.
Poza tym, z różnych względów, banki są zobowiązane trzymać na kontach NBP pewną konkretną rezerwę obowiązkową. Ona jest proporcjonalna do skali aktywności tych banków. Jest względnie stała. Nie zależy od bieżącej koniunktury. Wysokość rezerw ustala Zarząd NBP. Oprocentowanie tych obowiązkowych lokat ustala RPP. Ta kwota jest wielokrotnie mniejsza niż ściąganie płynności.
I jeszcze słowo komentarza.
🚨Obniżenie oprocentowania rezerwy obowiązkowej jest elementem zacieśniania polityki pieniężnej. Niższe oprocentowanie rezerwy może w wielu bankach przełożyć się na mniejszą akcję kredytową. Dlatego wiele rozsądnych banków centralnych uruchomiło oba narzędzia jednocześnie: podnosiło stopy i obniżyło lub zlikwidowało oprocentowanie rezerwy obowiązkowej. Ale to, jak mawial bezkonkurencyjny Henryk Kwinto, trzeba było uważać. Tak robią rozsądne i uczciwe banki centralne.
W Polsce white paper nie ma.
I zdziwie sie, jesli będzie.