Po poście o (nie)zarabianiu na złocie pojawiło się mnóstwo pytań o zysk NBP. Spróbujmy więc wrócić do tego tematu.
Na czym zarabia bank centralny?
⏺️ zarządzanie rezerwami
Na przykład: zarząd NBP podejmuje decyzje o zakupie obligacji jakiegoś kraju w jakiejś walucie (np. USA w dolarach) i z tego tytułu otrzymuje odsetki. Wszystkie instrumenty przynoszące przychód (ang. interest-bearing)
⏺️ działalność bankowa tam, gdzie NBP ma monopol albo szczególne własności
Na przykład: emisja, prowadzenie niektórych kont bankowych, wymiana walut, rezerwy obowiązkowe, itp
Na jakie koszty te przychody powinny wystarczyć?
⏺️ prowadzenie polityki pieniężnej
Na przykład: RPP ustala stopy, NBP musi wypłacać adekwatne odsetki od środków, które „ściąga” z rynku by te właśnie stopę uzykać. NBP wypłaca analogiczne odsetki także od rezerw obowiązkowych (niektóre banki centralne z tego zrezygnowały, ale wiele nie).
⏺️ koszty administracyjne NBP
Na przykład: banery, reklamy, nagrody dla najlepszego z prezesów, ale także utrzymanie wszystkich nieruchomości, koszty zatrudnienia pracowników, ostatnio przebojem poza promocją jest także IT (wydatki, pomimo braku nowych obowiązków, się w krótkim czasie z-wielo-wielokrotniły)
*️⃣ Do tego dochodzi jeszcze różnica w wycenie aktywów. Na tę kategorię składa sie wyrażenie w naszej rodzimej walucie wartości aktywów wchodzących w skład rezerw. Gdy złoty się umacnia, umowne 100 EUR w rezerwach jest warte mniej w PLN i odwrotnie, kiedy złoty się osłabia, umowne 100 USD w rezerwach jest warte więcej, kiedy je wyrazimy w PLN. Często więc ta kategoria jest dodatnia, gdy złoty traci i ujemna, gdy złoty zyskuje. Tu także mieści się wycena aktywów takich jak złoto (przeliczona na PLN, nie w tonach albo w USD).
Po to, by różnica w wycenie aktywów nie wpływała na wynik finansowy NBP, stworzono dawno temu osobną rezerwę księgową – dosypywano do niej z dodatnich zysków i częściowo uszczuplano ją w warunkach umacniania złotego. W roku 2023 rozwiązano tę rezerwę do końca, więc nie ma już z czego amortyzować wpływu zmian wyceny w PLN aktywów rezerwowych.
I małe przypomnienie liczb za rok 2023.
=> Na plus 18.9 mld zł z zarządzania rezerwami.
=> Na minus 3.1 mld łącznie netto z działalności bankowej i kosztów NBP.
=> Na minus 20.6 mld z prowadzonej polityki pieniężnej
== 18.9 – 20.6 – 3.1 <<< 0, czyli nawet bez umocnienia złotego, NBP miałby w roku 2023 stratę.
Do tego jeszcze
=> Na minus 31 mld z różnic wyceny aktywów.
=> Zarząd do końca rozwiązał rezerwę kursową, ~15 mld zł. Efekt jest taki, że rezerwy kursowej nie ma, ale wkład róznic wyceny to minus 15 mld.
Wynik finansowy na koniec roku to minus 20.8 mld zł.
Więcej o wyniku finansowym za 2023 roku pisałam dla Państwa tutaj: https://bezstronnie.pl/2024/04/24/20-8-mld-to-wynik-finansowy-nbp-za-2023-rok/